من آینه ام/ هر چه تو باشی آنم و اگر نباشی نمی مانم«2»

روز بیست و ششم جمادی آلاخر سال 642 هجری قمری بود که شمس به قونیه رسید و گویا در آن زمان شصت ساله بود.روز شنبه ای بود که به شهر در آمد و در کاروان شکریزان اتاق گرفت.
جعفر مدرس صادقی سه روایت را از اولین تجلی شمس پیش مولانا بازگو می کند وبعد راویه روایت خود شمس در مقدمه ی مقالات می شود.

1-روایت جامی در نفحات الانس:شمس به مدرسه ی مولانا وارد می شود و می بیند که مولانا توی حیاط کنار حوض نشسته است وپهلوی دستش یک دسته کتاب روی هم تلنبار شده. شمس می پرسد «اینهاچیست؟»مولانا می گوید«تو به اینها چه کار داری؟ اینها قیل و قال است» شمس کتابها را هل می دهد توی آب.مولانا فریاد می زند «این چه کار است که کردی» شمس که می بیند مولانا خیلی ناراحت شده کتاب ها را یکی یکی از توی آب می کشد بیرون صحیح و سالم و تر نشده .مولانا تعجب می کند.می گوید «چه طور؟» شمس جواب می دهد «تو به این کارها چه کارداری؟ به این می گویند ذوق و حال» بعد مولانا دست اورا می گیرد و می برد به حجره ی خودش و سه ماه آنجا می مانند ودر به روی خود می بندند و بقیه قضایا.
2-احمد افلاکی در مناقبالعارفین: اینکه مولانا رو به رو ی کاروان سرای شکرریزان با اسب می گذشت و شمس افساراسبش را گرفت از او پرسید ابا یزید بزرگ تر است یا مصطفا و مولانا جواب می دهد ابایزید سگ کی باشد*که تو با حضرت رسول مقایسه اش می کنی؟بعد شمس می گوید پس چرا ابایزید سبحانی ما اعظم شانی و انا سلطان السلاطین به زبان می آورد و حضرت رسول نه. بعد مولوی به تفضیل می گوید که چرا این می گویم وشمس از جوابش نعره می زند و نقش بر زمین می شود
3-روایت سپهسالار:همین داستان دومی را با آب و تاب بیشتری بازگو می کند

اما جعفر مدرس صادقی بازگویی این نوع کرامات را مبالغه آمیز می داند و روایت شمس را ساده تر ،واقعی تر وتکان دهنده تر فرض می کند و می گوید :شمس به مولوی گوشزد می کند که اینهمه از دیگران نقل کردی و نقال بودی و حمل کردی آنچه را که دیگران قبل از تو حمل کرده بودند حال بگو ببینم از خودت چه داری؟ از درونت چه داری؟ عمری کردی ندانستی که باید کاشف باشی نه حامل.

واما من: با جعفر مدرس صادقی مخالفم که اینگونه کرامات را مبالغه می داند و فربه ،که اصلا من معجزه را مبالغه ای بیرونی می دانم ومعتقدم که برای شمس اینگونه کرامات بسیار ساده بوده و سهل الوصول اما بی فایده.تصور کنید در پیش خلق الله یک میز را به آینه و آینه را دوباره به میز تبدیل کنی و این تکرار شود؛ ناثواب است اگر بگوییم این معجزه را بعد از مدتی عادی فرض نکنند ؛چرا چون چشم سَر خیلی زود از چیزی سیر می شود و آن را فراموش می کند.شمس می دانست که کاروان خوبی و انسانیت باید با کرامات درونی و دمی گرم به سر منزل برسد نه با ظاهر سازی شعبده گونه.آن روز بین شمس و مولانا چه حرف هایی رد وبدل شد هم زیاد مهم نیست که آنهم اگر دمِ مستی بخش شمس نبود قال بود و بی فایده که گفته اند:
همت طلب از باده ی پیران سحرخیز
زیرا که یکی را زدو عالم طلبیدند
اینجا اگر معشوق دوروز با عاشق نباشد عاشق شراب دم به دم را از کجا بیاورد اینجاست که دیوانه می شود و می گوید :
غلام شمس تبریزم ،قلندروار می گردم
اتفاقی که برای شمس و مولانا در آن حجره افتاد نه معجزه کلام شمس بود نه معجزه ی بیرونی شمس بل که معجزه خود شمس بود و گرنه اگر این معجزات بیرونی کفایت می کرد کسانی که با شِری رفتند همه مریدان سینه چاک شمس می شدند.روزی شمس به قهوه خانه ای نشسته بود یکبار ه خواست نمایشی بدهد روی پرده گنجشگانی نقاشی شده بودند به گنجشکان گفت پَر همه ی گنجشکان پریدند ؛همه وقتی این کار شمس را دیدند به دست و پایش افتادند که ما می خواهیم مرید تو شویم؛ شمس گفت بروید مارا با شما چه کار؟ شمس رفت وآنها دنبال شمس زیادو زیادتر می شدند تااینکه شمس به بیرون شهر رسید و دید این ها دست بردار نیستند شلوارش را کشید پایین شروع کرد به ادرار کردن مردم گفتند این چه دیوانه ایست مارا بگو که دنبال این تا به اینجا آمده ایم ؛همه رفتند .شمس خندیدو گفت شما مردمی هستید که با پَری می آیید و با شِری می روید. در تغییر یک انسان این قدرت درونی عاشق است که تغییر دهنده است نه کرامات بیرونی درست مانند آنچه که برای عالمی اتفاق افتاد از اهل شریعت که اهل طریقت را در همین زمان معاصر مذموم می داشت. می گفت به شاگردانش سپرده بود که فلان عاشق را دعوت کرده ام به خانه ام او که آمد همه بی اعتنایی کنید ؛تا ضایع ضایع شود عاشق وقتی به اتاق رسید یکباره شاگردان دیدند استاد خودش برایش چای می آورد ؛برایش قلیان چاق می کند؛ و خلاصه به غایت خدمتش را می کند عاشق ساعتی نشست و رفت. شاگردان مبهوت نگاه به استاد دوخته که آن چه گفتی بود؟ و این چه کردی؟استاد سر افکنده سر به زیر انداخت و گفت نگاهم نکنید به خدا که دست و پاهایم در امر خودم نبود و درامر آن مرد بود

بله همه هستی در کف عاشق است چرا که عاشق همه هستی را دوست دارد و به خاطر همین دوست داشتن همه هستی درون یک عاشق است


*هیچ وقت مقایسه ای که با توهین کردن همراه باشد را دوست نداشتم از دوستداران بایزید معذرت می خواهم که مراد فقط روایت سالم بود